De tentoonstelling De Ideale Vrouw ging over vrouwelijke rolmodellen en vergeleek ideaalbeelden van de vrouw in de Nederlandse kunst in de periode 1600-1850 met die van nu.
Wat is ideaal?
Bij ideaal wordt tegenwoordig al gauw gedacht aan lichamelijke schoonheid. Dit bleek ook uit het verwachtingspatroon van veel bezoekers. Lange tijd ging het echter om heel andere eigenschappen waaraan vrouwen moesten voldoen. Tot ver in de 19e eeuw bestond het ideaalbeeld van de vrouw uit een mix van
- echtelijke trouw & kuisheid;
- toegewijd moederschap;
- huiselijkheid;
- vroomheid en
- wijsheid & daadkracht.
Schoonheid, een mooi en sexy uiterlijk, is in de late 20e-eeuw ontstaan.
Wie bepaalde het ideaal?
Tot aan de vrouwenemancipatie werd het beeld van de ideale vrouw bepaald door het wensenpakket van de man. In 'gedragsboeken' stonden voortreffelijke vrouwen uit de bijbel en de klassieke oudheid beschreven. Dit soort rolmodellen werd afgebeeld op prenten en schilderijen, maar ook op meubels of ander huisraad. Meisjes en vrouwen dienden zich hieraan te spiegelen.
Rolmodellen nu
Vandaag de dag is de vrouw in de positie om voor of tegen het ideaalbeeld te kiezen. We halen onze rolmodellen niet langer uit de bijbel of van prenten, maar uit tijdschriften, van TV en internet. Geïnspireerd door mode, film, muziek, sport, politiek en wetenschap. Vooral de vrouwentijdschriften hebben een onuitwisbare invloed op hun lezeressen en op de samenleving. Ze tonen ons een beeld van de moderne ideale vrouw: aantrekkelijk en zelfstandig, maar ook in het bezit van alle traditionele eigenschappen.
Wat was er te zien?
De expositie over vrouwelijke rolmodellen was opgebouwd rond de meest ‘gewenste’ vrouwelijke eigenschappen. Verschillen en overeenkomsten tussen het ideaalbeeld vroeger en nu werden duidelijk doordat oude schilderijen, prenten en gedragsboeken naast hedendaagse videowerken, filmpjes, foto's en glossy's werden getoond.
Diverse interactieve media lieten de bezoeker actief deelnemen aan de expositie. De mannelijke bezoeker konden ‘daten’; welke vrouw in de tentoonstelling paste het beste bij hem? Vrouwen zochten hun evenbeeld, dat vaak leidde tot hilarische reacties.
Speciale publicatie
Bij de tentoonstelling verscheen een speciale aflevering van het tijdschrift Kunstschrift onder de titel Ideale Vrouwen. Bekende auteurs schrijven hierin over vrouwelijke rolmodellen uit de bijbel, de mythologie, de literatuur en de geschiedenis, maar ook in cartoons en op internet.
Enkele reacties uit het gastenboek:
‘De ideale vrouw’, feel good voor alle vrouwen!’
‘Compliment voor de vormgeving.’
‘Erg leerzaam en adembenemend mooi.’
‘Een buitengewone, gevarieerde prachtige tentoonstelling.’
‘Teleurstellende expositie. Misschien omdat ik een man ben.’
‘Wat een leuke benadering, die klassieke schilderijen in combinatie met moderne kunstuitingen.’
‘Wat een oneerbiedige benadering van de schitterende schilderijen.’
‘Ik had er een hele andere voorstelling van. Vrouwendingen en gezelligheid.’
‘Een heel goed uitgewerkte, leuke en afwisselende tentoonstelling!’
