Jan Brueghel de Oude
Landschap met molens en reizigers, 1614
Olieverf op paneel, 40 x 57 cm
Bruikleen Instituut Collectie Nederland, Rijswijk/Amsterdam, 2010
(Fotografie Peter Cox, Eindhoven)
Het Noordbrabants Museum heeft een permanente Brueghelpresentatie in voorbereiding die in het nieuwe museum een prominente plaats zal innemen. Daar worden schilderijen getoond van verschillende leden van de familie Brueghel, zoals van Pieter Breughel de Jonge (1564-1638) en van zijn jongere broer Jan (1568-1625), die Jan Brueghel de Oude wordt genoemd – omdat hijzelf later weer een zoon zou hebben met de naam Jan, die ook schilderde. De collectie is onlangs met een fraai schilderij van Jan Brueghel de Oude verrijkt. In het najaar van 2010 werd het schilderij ‘Landschap met molens en reizigers’ door Instituut Collectie Nederland (Rijswijk/Amsterdam) in bruikleen gegeven aan het Noordbrabants Museum. Daarvóór heeft het vele jaren gehangen in het Mauritshuis in Den Haag.
Productief schilder
Jan Brueghel de Oude was een productief en bijzonder bekwaam schilder. Hij schilderde helletaferelen in de traditie van zijn vader, allegorieën, landschappen en bloemstukken. In dit schilderij, dat 1614 is gedateerd, zien we een uitgestrekt landschap waarin de plaatsing van twee molens op lage heuveltjes een sterke diagonale werking suggereert. Helemaal in de verte staat nog een derde molen. Op de voorgrond zien we een kar en wat boerenlui die uitrusten. Een man praat met een vrouw die erbij is gaan zitten. Een andere man draagt een zak met meel naar een met een paard bespannen kar. Waarschijnlijk heeft hij het meel in de molen laten malen. Andere karren en reizigers trekken door het landschap. Zulke door Brueghel geschilderde landschappen ogen realistisch en herinneren aan het Brabantse landschap.